Czym jest klaunada
Klaunada to komedia cyrkowa zbudowana na charakterze. Klaun ma maskę: zestaw nawyków, chód, reakcję na niepowodzenie. Wszystko inne — repryza, rekwizyty, partner w numerze — pracuje na to, by ten charakter odsłonić.
Gatunek rzadko żyje jako osobny „numer na pięć minut”. Częściej klaun pojawia się między innymi numerami, a w programach rodzinnych prowadzi widza przez całe przedstawienie jako przewodni bohater.
Czym ten gatunek bierze widza
Klaunada to jedyny gatunek areny, który rozmawia z widownią wprost. Dziecko w pierwszym rzędzie przestaje być widzem i staje się uczestnikiem; dorosły śmieje się, bo w klaunie rozpoznaje siebie. Dobra repryza działa bez słów, dlatego gatunek nie zna bariery językowej — na tournée jest to szczególnie ważne.
Cechy gatunku
- klaun pracuje w pauzach: kiedy za kulisami zmieniają rekwizyty, arenę trzyma on;
- repryza prawie zawsze budowana jest na powtórzeniu — żart wraca po raz drugi i trzeci, już z nowym zwrotem;
- humor w programie rodzinnym obywa się bez rubaszności: zrozumiały dla dziecka i nienudny dla dorosłego;
- improwizacja jest dopuszczalna, ale szkielet repryzy zawsze jest wyćwiczony.
Jaką rolę klaunada pełni w programie
Klaun to oddech przedstawienia. Po numerze powietrznym albo pracy z drapieżnikami widownia jest spięta, a repryza zrzuca to napięcie, przygotowując widza do kolejnego epizodu. Bez klaunady dwugodzinny program zamienia się w ciąg trików bez pauz.
Mistrzostwo, a nie „po prostu śmieszne”
Klaun prawie zawsze włada jeszcze jednym gatunkiem: żonglerką, ekwilibrystyką, iluzją albo akrobatyką. Komedia opiera się na tym, że trik „nie wychodzi” — a żeby pewnie go zawalić, trzeba umieć wykonać go czysto.
